Bülbül

          Divan edebiyatı bülbülden ayrı düşünülemez. O, şakıyışlarıyla ağlayıp inleyen, durmadan sevgilisinin güzelliklerini anlatan ve ona aşk sözleri arzeden bir âşığın timsâlidir. Bazan âşığın kendisi, bazan canı, bazan da gönlü olur. Bülbül güle âşık kabûl edilir. Bu durumuyla âşığa çok benzer. Üstelik güzel sesi de aşığın güzel  sözleri, şiirleridir. Nasıl bülbül gülsüz olamazsa, aşık da mâşûksuz olmaz. Gülün dikenleri nasıl bülbülün çiğerini delerse, sevgilinin eziyetleri de âşığın bağrını deler. Kısaca bülbülün her özelliği âşıkta mevcuttur.

          Bülbül seher  vaktinde gülü karşısına alarak öter. Gül, onun için yaprakları yeni açılmış bir kitaptır. Gül, onun için yaprakları yeni açılmış bir kitaptır. Âdeta bülbül o kitabı okur. Bülbülün bütün neşesi gül ile kaimdir. Gülden ayrı olunca inleyişler içinde kalır.Gülü görünce mest olur. Onun sıfatları, hoş-nevâ, gûyâ, medhhân, bîçare ve şeydâlıktır:Bütün bu sıfatlarıyla o, güzeli ve güzelliği övmede bir üstâddır. Ama bazan şâir bu konuda bülbüle ders okutur.

        Gül, nâz; bülbül, niyâz için yaratılmış gibidir. Bülbül bütün bu niyâzlarıyla bir destan yazmaktadır. Bu destanın içinde gözyaşı vardır, ciğer kanı da. Her yeri elem, acı, cevr ü cefâ doludur.

       Gül ü Bülbül ve Babülnâme adlı alegorik mesnevilerde (msl.Bakaî ve Kara Fazlî’nin eserleri)bülbülün bütün bu özellikleri daha belirgindir.

   Osman Nevres tarafından kaleme alınmış bir şarkıda bülbül ile gül anlatılmaktadır.

Senden bilirim yok bana bir fâide ey gül

Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül

Etsem de abestir sitem-i hâre tahammül

Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül

 

Gördüm açılırken bu seher goncayı  hâra

Sordum nola bu cevr ü cefa bülbül-i zârâ

Bir âh çekip hasret ile dedi ne çâre

Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül

Nedîm’İn mezar taşında şu beyit yazılıdır:

Ey Nedîm ey bülbül-i şeydâ niçin hâmûşsun

          Sende evvel çok nevâlar güft ü gûlar var idi            

İskender  PalaAnsiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü  

   

Reklamlar
Bu yazı Iskender Pala içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

2 Responses to Bülbül

  1. hafize dedi ki:

    günlerdir kontrol ediyordum, yeni bir mektubunuz var mı bize diye…ki sizden olan her satır bir mektup sıcaklığında düşüyor gönlümüze…
     
    böyle bir bahar gününde en çok bülbülü anlatmak yaraşırdı kuşkusuz…bu yüzden sevincim ve huzurum ikiye katlandı yazınızı okuyunca…aslında sözlüğünüz elimin altında ama böyle zaman zaman okumak daha verimli oluyor sanki… maddeleri peyderpey hatırlamak ayrı güzel çünkü…daha çabuk zihninde yer ediyor insanın…
    bülbül denince;
    andelib-i zârı berg-i gülle tekfîn ettiler
    bir gülistan beytini üstünde telkîn ettiler…beyiti de geldi hatırıma…
     
    teşekkür ederim hocam…
     
    dua ile…

  2. İsrafil dedi ki:

    Bir kor düştü yüreğime, adına verde dedim.
    Öyle bir yaktı ki kendime gelemedim.
    Bu isyan değil , hiç isyan etmedim.
    Sadece Haktan\’dır dedim ve bekledim…
     
    SEVMEK İSTEDİM ONU, SEVDİM
    SEVİYORUM VE HEP SEVECEĞİM…
     
                        GÜL\’ ün den haline, yüreğin kor halinden sevgilerle…
     

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s