Hüsn ü Aşk

Şeyh Galip’in tasavvufi-alegorik mesnevîsi (yazılışı 1782).

Masal anlatımının etkili olduğu hikâye, Arabistan’da Benî Mahabbet (Sevgioğulları) adlı hayalî bir kabile içinde geçer. Hayatları ızdırap; gönülleri sevgiyle dolu olan bu kabilede olağanüstü tabiat olaylarının yaşandığı bir gecede iki çocuk doğar. Kıza Hüsn, erkeğe de Aşk adını koyarlar. Hüsn’ün beşiğini Kader sallar. Aşk ise ağlayarak büyümektedir. Büyüyünce Mekteb-i Edeb’te (Terbiye Okulu) Molla-yı Cünûn’dan (Çılgınlık hocası) yalnızca aşk ve sevgi üzerine dersler okurlar. Bu dönemde Nüzhetgâh’ı (mânâ mesiresi) dolanıp Feyz (Bereket) havuzunda kendi güzelliklerini seyrederler. Bir ara yanlarına kabilenin en kalender kabadayısı olan Hayret (Kendinden geçiş) gelir. Hüsn ondan çekinip evine kapanır. Sühan (Söz), ikisinin mektuplaşmalarını sağlar. Hüsn’e İsmet (Masumluk) dadılık eder. Aşk’ın lalası ise Gayret’tir. (Çalışıp çabalama).

Aşk, ayrılığa dayanamayıp kabile ulularından Hüsn’ü ister. Onlar da Kalb (Gönül) Ülkesindeki Kimyâ’yı (İksir, tılsım) elde etmesini şart koşarlar. Aşk, lalası Gayret ile birlikte yola çıkar. Bu yok tıpkı masallardaki gibi tehlikelerle doludur. Sühan’ın yardımıyla karşılaştıkları bütün tehlikelerden kurtulurlar. İlk adımda bir kuyuya (çile) düşerler. Buradan kurtulup Harâbe-i Gam’da (Gam Harabesi, dünya nimetlerine karşı nefsi öldürüş) yürürler. Oradaki cadı (cinsel istek) elinden kurtulup Kalp şehrinin bulunduğu Çin diyarına ulaşırlar. Çin’de Aşk’ın karşısına, Hüsn’e çok benzeyen Hoşrübâ adlı bir kız çıkar. Dostlukları artınca birlikte Zâtüssuver (Görüntü yurdu) kalesine girerler. Burası dünyanın temsîlidir. Bir zaman sonra Aşk buradan kurtulmak ister. Gayret’in öğütleri sonucu Aşkar adlı atına biner. Aşkar bir anda bin yıllık yol aştığı halde bir türlü kalenin dışına çıkamaz. İmdada Sühan yetişir. Yolculuğunun son durağı Kalp kalesidir. Burası, çekilen bütün sıkıntıları unutturacak kadar güzeldir. Aşk burada harikûlade bir resim görür, ve sevgilisi Hüsn’e kavuşur. Anlar ki Hüsn aslında kendi içindedir. Sonuçta Aşk Hüsn olmuştur; Hüsn de Aşk.

Eser, İlahî aşka ulaşmanın güçlüğünü ve katedilen yolları anlatan orijinal bir aşk mesnevîsidir.

Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğüİskender Pala

Bu yazı Iskender Pala içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Hüsn ü Aşk için 1 cevap

  1. N'olur dedi ki:

    Yar Adıyla Başlayayım Sözüme Gülsüz Bağda Bülbül Ötmez Kurbanım, Sözü Önce Söyleyeyim Özüme Yoksa Kalpten Kalbe Gitmez Kurbanım … Sen Senin Olmazsan Tüm Dertler Biter Varını Yokunu Mürşidine Ver Ustanın Elinde Kütük Ol Yeter Teslim Olan Zarar Etmez Kurbanım … Güvenme Kendine Ben Oldum Diye Pişenler Hamım Der, Bir Düşün Niye , Tövbe Lazım Ettiğimiz Tövbeye Bir Tövbeyle Bu İş Bitmez Kurbanım … İltifat Beklemek Kırılmak Nedir O Kapıdan Kovsa Sen Bacadan Gir , Ha Sevmiş Ha Dövmüş İkisi De Bir Sevmese Kaşını Çatmaz Kurbanım … Çalış Nasibini Al Dünyadan Yana Ama Sanma Dünya Yar Olur Sana , Ahiret Parası Lazım İnsana Güneş Hep Batıdan Batmaz Kurbanım… Hizmet Yoksa Himmet Olmaz Bu Kesin Hem Hizmet Nimettir Böyle Bilesin , Gayret Et Gönle Gir “Benimdir” Desin Sultan Kölesini Atmaz Kurbanım … Yap Dediğini Yap Emrine Göre Bu İş Bensiz Olmaz Deme Boş Yere , O Eli Tutmuşsa İnsan Bir Kere Nefsini Hesaba Katmaz Kurbanım … Cahiller Ağzını Açınca Ben Der Ben Deyip Yol Alan Var Mı Hiç Göster, Eli Hep Güzel Gör Kendini Hep Yer Tezek Su Dibine Batmaz Kurbanım … Günahtı Sevaptı Bunlar Boş Hesap Her Neyi Yaparsan Allah İçin Yap , Avamın İşidir Bu Hesap Kitap Aşıklar Kar Zarar Gütmez Kurbanım … Dua Kabul, Niye Sıddıkın Ahı Ne Dedi Hızıra Nakşibend Şahı , Hatırla İdrak Et Anla Bu Rahı Ben Sadıkım Demek Yetmez Kurbanım … Sadakat Ne Derse Doğru Demekmiş Onsuz Doğrulara Eğri Demekmiş , Sadakat Sıddıkın Bağrı Demekmiş Ciğer Yanar Duman Tütmez Kurbanım … Er Olmak İsteyen Serinden Geçer Bir Saki Elinden Badeyi İçer , Seç Deseler Yarin Zehrini Seçer Ağyarın Balını Tatmaz Kurbanım … Sözün Özü Derdi Minnet Bil Cana Yare Can Ver Ki Can Yar Olsun Sana , Serdar İsen Serini Koy Meydana Kurbanlara Bıçak Tutmaz Kurbanım

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s